1 Денелердің инерциясы мен қозғалы- сына мысалдар келтіріңдер. 2 3.4-суретте балғаны саптау тәсілі көр-…
1 Денелердің инерциясы мен қозғалы-
сына мысалдар келтіріңдер.
2 3.4-суретте балғаны саптау тәсілі көр-
сетілген. Оны түсіндіріңдер.
3 Сүрініп кеткен адам қай жаққа қалай
құлайды? Тайғанап кеткен адам ше? Не-
ліктен?
4 3.5, а, ә-суреттерде бейнеленген ва-
гондардың қозғалыс жылдамдығы қалай
өзгерген?
5 Галилей денелердің абсолют тегіс бет
бойымен қозғалысын қарастыра оты-
рып, мынадай қорытындыға келді: дене
кез келген көлбеу жазықтықтың қандай
биіктігінен түссе, дәл сондай биіктік-
ке жоғары көтеріледі және бұл қозға-
лыс көлбеулік бұрышқа тәуелді емес.
3.6-суретті негізге алып бұл пайымдау-
ды жалғастырсақ, қандай қорытындыға
келе аламыз?
Ответ:
Табиғаттағы су айналымы — жер шарындағы судың күн қуаты мен ауырлық күшінің әсерінен үздіксіз тұйық айналу процесі. Су жер шарындағы мұхиттар мен құрлықтардың бетінен буланады. Су булары ауа ағындарымен жоғары көтеріледі де, қоюланып тамшыға айналады. атмосфералық жауын-шашын түрінде мұхитқа қайта оралса, бұл құбылыс — кіші немесе мұхиттық айналым болады. Мұхит пен атмосфераға қоса құрлықты қамтитын су айналымы — үлкен немесе дүниежүзілік су айналымы деп аталады. Дүниежүзілік су айналымына қатысып, құрлыққа жауған судың біразы өзендер арқылы (жер бетінгі ағын) мұхиттарға қайтадан ағып барады. Қалған бөлігі топыраққа сіңіп, нәтижесінде топырақтағы суды өсімдіктер сіңіріп, қайта буландырады. Ал одан қалған су бөлігі топыраққа тереңірек сіңіп, сулы қабатпен (жерасты ағын) қайта мұхитқа оралады. Құрлықтан мұхитқа қосыла алмайтын су көздері де бар. Оларды ішкі «ағынды» немесе «ағынсыз» сулар деп атайды. Бұл аумаққа түскен жауын-шашын толық буланып кетеді. Атмосферадағы судың (ылғал) 87%-ға жуығы дүниежүзілік мұхит суынан булануға ұшырайды.